Bốn khoản phí bất ngờ khi thuê nhà ở Úc và cách tránh

Bạn chiên trứng hơi lâu, khói bay lên trần, chuông báo cháy cả toà nhà vang lên. Vài phút sau, xe cứu hoả đến. Ở Úc, những sự cố sinh hoạt như vậy có thể kéo theo chi phí đáng kể. Bài này điểm qua bốn tình huống hay gặp, ai phải trả tiền, và cách phòng tránh.

1. Báo cháy giả: hoá đơn hơn 1.600 AUD

Nhiều toà căn hộ và ký túc xá có hệ thống báo cháy tự động nối thẳng với lực lượng cứu hoả. Khói nấu ăn, hơi nước từ phòng tắm hay bình xịt đều có thể kích hoạt báo động.

Ở bang New South Wales, Fire and Rescue NSW có thể thu 1.656 AUD cho mỗi lần báo động giả bị tính phí. Hoá đơn gửi cho chủ toà nhà hoặc đơn vị quản lý. Fire and Rescue NSW không ủng hộ việc chuyển khoản phí này sang người ở, nhưng nội quy toà nhà hoặc hợp đồng thuê có thể có điều khoản riêng. Hãy đọc kỹ.

• Bật quạt hút, mở cửa sổ khi nấu ăn và khi tắm nước nóng.
• Không bỏ bếp hay máy nướng bánh mì khi đang dùng.
• Không hút thuốc, không xịt bình xịt gần đầu báo khói.
• Biết vị trí đầu báo trong căn hộ ngay ngày đầu dọn vào.

2. Sửa chữa: ai hỏng người đó trả

Ống nước rò, bồn cầu tắc, máy nước nóng hỏng là chuyện thường gặp ở nhà cũ. Theo quy định thuê nhà ở NSW, chủ nhà chịu trách nhiệm sửa chữa. Nhưng nếu hư hỏng do người thuê gây ra, như xả khăn ướt làm tắc bồn cầu, người thuê có thể phải trả.

• Báo cho chủ nhà hoặc công ty quản lý ngay, tốt nhất bằng văn bản, kèm ảnh.
• Với sửa chữa khẩn cấp như rò gas, ngập nước, hỏng nước nóng: nếu không liên lạc được chủ nhà, bạn có thể tự gọi thợ có giấy phép. Bạn được hoàn tối đa 1.000 AUD trong 14 ngày.
• Đừng ngừng trả tiền nhà vì chưa được sửa. Làm vậy là vi phạm hợp đồng.

Quy định cụ thể khác nhau giữa các bang. Nếu ở bang khác, hãy xem trang của cơ quan quản lý thuê nhà bang đó.

3. Mất chìa khoá, hỏng khoá

Bị khoá ngoài lúc nửa đêm là tình huống nhiều bạn đã trải qua. Gọi thợ khoá ngoài giờ hành chính thường đắt hơn nhiều. Thay khoá vì làm mất chìa, hoặc làm lại thẻ từ toà nhà, thường do người thuê trả.

• Gửi một chìa dự phòng cho bạn cùng nhà hoặc người tin cậy.
• Hỏi trước công ty quản lý về phí mở cửa ngoài giờ và phí làm lại thẻ.
• Không tự phá khoá. Hư hỏng sẽ bị trừ vào tiền cọc.

4. Rác: phân loại sai có thể bị phạt

Hầu hết các khu ở Úc phân loại rác theo màu nắp thùng. Phổ biến là nắp đỏ cho rác sinh hoạt, nắp vàng cho rác tái chế, nắp xanh lá cho rác vườn hoặc rác hữu cơ. Một số nơi có thêm nắp tím cho thuỷ tinh.

Bỏ sai thùng có thể khiến thùng không được thu gom hoặc bị nhắc nhở. Vứt rác bừa bãi nơi công cộng có thể bị phạt tại chỗ vài trăm AUD. Vứt đầu thuốc lá còn cháy bị phạt nặng hơn, nhất là trong ngày cấm đốt lửa.

• Hỏi chủ nhà lịch thu gom và cách phân loại của khu bạn ở.
• Xem hướng dẫn trên trang của hội đồng địa phương (council).
• Đồ cồng kềnh như nệm, bàn ghế: đăng ký thu gom, không để ra đường tuỳ tiện.

Giữ tiền cọc ngay từ ngày dọn vào

Phần lớn các khoản trên, nếu không trả ngay, sẽ bị trừ vào tiền cọc khi bạn trả nhà. Hãy chụp ảnh, quay video tình trạng nhà khi nhận, và ghi đầy đủ vào biên bản tình trạng nhà (condition report). Đây là bằng chứng tốt nhất để bảo vệ tiền cọc của bạn.

Điều cần nhớ

• Ở NSW, mỗi lần báo cháy giả bị tính phí có thể tốn 1.656 AUD; luôn bật quạt hút khi nấu.
• Chủ nhà lo sửa chữa, trừ hư hỏng do bạn gây ra; báo sự cố bằng văn bản.
• Giữ chìa dự phòng và hỏi trước phí mở khoá ngoài giờ.
• Học cách phân loại rác của khu bạn ở ngay tuần đầu.
• Chụp ảnh tình trạng nhà khi nhận để bảo vệ tiền cọc.