Dùng AI ở đại học Úc: được làm gì và đâu là vi phạm liêm chính?
Các trường Úc đang chuyển từ cấm AI sang hướng dẫn cách dùng. Bài viết giúp bạn biết dùng AI thế nào cho đúng và tránh những lỗi bị coi là gian lận.
Mười một giờ đêm, bài luận phải nộp lúc chín giờ sáng, và một công cụ AI đang mở sẵn ở tab bên cạnh. Nhiều du học sinh năm nhất ở Úc từng ở đúng tình huống này. Câu hỏi bây giờ không còn là "có được dùng AI không". Câu hỏi là dùng đến đâu thì vẫn đúng quy định. Bài này giúp bạn hiểu cách trường đánh giá, cách dùng AI an toàn và những lỗi dễ bị coi là gian lận.
Trường Úc chuyển từ cấm sang hướng dẫn
AI tạo sinh đã thay đổi cách học và cách đánh giá ở đại học Úc. Nhiều trường không còn cấm hẳn. Họ thiết kế lại bài đánh giá và hướng dẫn sinh viên dùng AI có trách nhiệm.
University of Sydney là một ví dụ. Trường chia bài đánh giá thành hai làn (two-lane approach):
- Làn 1, đánh giá có giám sát: thi trực tiếp, kiểm tra trên lớp, vấn đáp (viva) hay thuyết trình có hỏi đáp. Mục đích là xác nhận bạn thật sự đạt chuẩn đầu ra. Việc dùng AI do giảng viên quyết định.
- Làn 2, đánh giá mở: làm ở bất cứ đâu, dùng AI có hướng dẫn. Trọng tâm là học cách dùng AI hiệu quả và có trách nhiệm.
Từ học kỳ 1 năm 2025, trường này mặc định cho phép dùng AI trong bài đánh giá mở, trừ khi giảng viên cấm. Bài thi và bài kiểm tra trên lớp vẫn mặc định không dùng AI.
Vì sao không thể dựa vào AI cả học kỳ
Trường vẫn dùng phần mềm phát hiện AI khi điều tra vi phạm. Nhưng chính trường đánh giá các công cụ này không đáng tin cậy và có thể bị qua mặt. Vì vậy, trường dựa vào bài đánh giá có giám sát để xác minh việc học.
Điều đó có nghĩa là: nếu để AI làm thay cả học kỳ, bạn sẽ khó vượt qua bài thi trực tiếp. Kiến thức thật vẫn là thứ được kiểm tra cuối cùng.
Những cách dùng AI thường được chấp nhận
Nguyên tắc chung: AI là trợ lý, không phải tác giả. Nếu môn học cho phép, các cách dùng sau thường được chấp nhận:
- Động não và lập dàn ý cho bài luận của chính bạn.
- Giải thích khái niệm khó bằng ngôn ngữ đơn giản hơn.
- Kiểm tra ngữ pháp và định dạng bằng công cụ trường cung cấp hoặc cho phép.
- Tìm và tóm tắt tài liệu, sau đó tự kiểm tra lại từng nguồn.
Mỗi môn học có thể có quy định riêng. Hãy đọc kỹ hướng dẫn môn học (unit outline) ngay tuần đầu. Chưa rõ thì hỏi giảng viên trước khi làm bài.
Ba lỗi dễ bị coi là vi phạm
- Để AI viết thay: nộp nội dung do AI tạo mà không có đóng góp tư duy của bạn.
- Nộp trích dẫn bịa: AI có thể tạo ra nguồn tài liệu không tồn tại. Nộp những nguồn này là vi phạm nghiêm trọng.
- Không khai báo việc dùng AI: khi môn học yêu cầu ghi nhận việc dùng AI, bạn phải khai báo đúng cách.
Điều cần nhớ
- AI là trợ lý, không phải tác giả của bài làm.
- Mỗi môn có quy định riêng về AI. Đọc unit outline trước khi bắt đầu.
- Bài thi có giám sát vẫn kiểm tra năng lực thật của bạn.
- Tự kiểm tra mọi nguồn AI gợi ý trước khi trích dẫn.
- Khai báo việc dùng AI khi môn học yêu cầu.
Nguồn tham khảo
- Frequently asked questions about the two-lane approach to assessment in the age of AI – University of Sydney (truy cập 10/2026)
Thông tin tham khảo, có thể thay đổi theo quy định hiện hành.
